Oświetlenie schodów jest tak samo ważne jak oświetlenie główne naszego domu. Warto zastanowić się nad innowacyjnymi rozwiązaniami, które łączą energooszczędność z estetyką wykonania. Poniższy artykuł porusza problem podświetlenie przy pomocy technologii LED oraz światłowodów oświetleniowych. Każde z proponowanych rozwiązań różni się efektem świetlnym jednak wszystkie z nich zapewniają bezpieczne poruszanie się po schodach.

Oświetlenie LED

 

     Rynek oświetlenia LED dostarcza masę produktów, dzięki którym oświetlenie schodów można rozwiązać na kilka sposobów. Poniżej przedstawiam trzy nich.

 

1. Pod stopniami

 

     Pierwsza z tych metod przewiduje umieszczenie taśmy LED pod każdym ze stopni. Taśmę LED charakteryzują małe gabaryty i wysoka elastyczność co ułatwia ich łatwe schowanie i montaż. Taśmy LED różnią się konstrukcją i sposobem świecenie (jednokolorowe i wielokolorowe). Wybór taśmy LED zależy od miejsca jej stosowania i od efektu świetlnego jaki chcemy uzyskać. Najlepiej skonsultować to przed zakupem.

 

     Taśmę kieruje się diodami do dołu oświetlając stopień poniżej. Taśmy na odwrocie posiada taśmę samoprzylepną 3M, co umożliwia łatwe i trwałe zamocowanie do oczyszczonej wcześniej powierzchni schodów. W tym przypadku najlepiej przygotować jest rowek w schodach, w który zostanie umieszczona taśma. W tym przypadku światło skierowane będzie pod kątem prostym do stopnia poniżej.

 

     Aby zachować estetykę tego typu oświetlenia schodów proponuję dodatkowo zastosować profil aluminiowy, który zapewni trwalsze mocowanie taśmy, uchroni ją przed uszkodzeniami, a mleczna osłonka profilu dodatkowo rozproszy światło i częściowo zniweluje efekt punktów świetlnych. Niektóre profile LED umożliwiają skierowania światła np. pod kątem 45°.

 

Szacunkowy pobór mocy: Taśma LED jednokolorowa o długości 1m pobiera tylko 4,8W mocy. Przy 20-stopniach pobór mocy to 96W. W przypadku zastosowania taśmy RGB pobór mocy to 7,2W na jeden metr długości. Pobór mocy przy oświetleniu 20-cia schodków to 144W.

 

2. W poręczy

 

     Od niedawna w ofercie firmy Soled dostępny jest specjalny profil aluminiowy, który oprócz funkcji poręczy spełnia funkcję źródła światła oświetlającego schody. Profil ten posiada dwa rowki skierowane w dół, w których możliwe jest umieszczenie taśmy LED lub taśmy RGB. Jeden z rowków kieruje światło na ścianę, a drugi na schody. Taśma dodatkowo zakryta jest osłonką mleczną lub przeźroczystą.

   Ten typ oświetlenia LED schodów wymaga mniejszej ilości taśmy LED. Oświetlenie w poręczy rzuca przyjemną łunę światła na schody, nie oślepia, a ilość światła jest wystarczająca do swobodnego poruszania się, co najlepiej przedstawiają zdjęcia.

 

    Profil aluminiowy spełniający rolę poręczy charakteryzuje bardzo estetyczne wykonanie (aluminium anodowane). Możliwe jest jego pomalowanie na dowolny kolor tak, aby pasował do wystroju wnętrz.

 

A co jeśli chcemy mieć drewnianą poręcz?

 

     Oświetlenie LED w poręczy, możemy także zaadaptować w poręczach drewnianych. Potrzebny do tego będzie profil aluminiowy (rodzaj dobierany do kształtu poręczy) maskujący oświetlenie. W zależności od kształtu poręczy, profil możemy ukryć po uprzednim wyfrezowaniu rowka lub przymocować bezpośrednio bez ingerencji w poręcz. W przypadku, gdy jesteśmy na etapie montażu schodów rowek bez problemu wykona nam stolarz. Profil LED będzie zlicowany z powierzchnią -poręczy. Z kolei gdy schody już są gotowe, a chcielibyśmy zastosować ten typ podświetlenia schodowego profil aluminiowy LED możemy przymocować bezpośrednio bez ingerencji w poręcz. Po zamocowaniu profilu LED wystarczy włożyć odpowiednią taśmę LED i zakryć ją osłonką maskującą.

 

Szacunkowy pobór mocy: Tak samo jak w przypadku oświetlenia w podstopnicach, w tym także używamy taśmy LED. Przykładowe użycie oświetlenia dwustronnego w poręczy o długości 5m (poręcz aluminiowa) całkowity pobór mocy oświetlenia jednokolorowego to tylko 48W. W przypadku zastosowania taśmy RGB (wielokolorowej)  pobór mocy to 72W przy 5m poręczy. W przypadku podświetlenia jednostronnego (poręcz drewniana) konieczne jest użycie dwa razy mniejszej ilości taśmy niż przy poręczy aluminiowej, czyli odpowiednio dla podświetlenia LED jednokolorowego pobór mocy to 24W, a dla RGB około 36W.

 

3. Oświetlenie punktowe w ścianie

 

     Oświetlenie punktowe LED przewiduje umieszczenie źródło światła w ścianie na poziomie każdego stopnia. W tym przypadku możliwe jest zastosowanie dwóch rozwiązań.

 

     Pierwsze z nich przewiduje zastosowanie standardowych oczek halogenowych, w którym umieszczamy diodową żarówkę LED (zachęcam do przeczytania testu naszych żarówek LED).

 

     Rozwiązanie te ma dwie zalety. Pierwsza z nich to możliwość doboru oprawy mocującą żarówkę pod kątem koloru i kształtu tak, aby pasowała do naszego wystroju wnętrz. Część z tych opraw umożliwia regulację kierunku świecenia żarówki LED. Druga z nich to możliwość wyboru odpowiedniej żarówki diodowej LED – najlepiej skonsultować przed zakupem. Wadą tego rozwiązania jest nierównomierne oświetlenie stopni, jednak nie będzie to przeszkadzać w swobodnych poruszaniu się.

 

     Drugi sposób na punktowe oświetlenie schodowe przewiduje zastosowanie specjalnych opraw schodowych, które fabrycznie mają wbudowane diody LED. W tym przypadku nie musimy martwić się o dobór oświetlenia. Kupujemy gotową oprawę i montujemy w ścianie.

 

Szacunkowy pobór mocy: Podświetlenie 20-stu schodów z użyciem obu proponowanych rozwiązań to pobór mocy rzędu 20-40W. W przeciwieństwie do innych rozwiązań w tym przypadku nie ma konieczności stosowania zasilacza 12V. Gotowe oprawy schodowe pracują na napięciu 230V, a dobór odpowiedniej żarówki LED do oczka umożliwia wybranie takiej, która także pracuje na napięciu sieciowym.

 

Oświetlenie światłowodowe

 

     O zastosowaniu światłowodów oświetleniowych do oświetlenia schodów pisałem już w oddzielnym artykule jednak tutaj chciałbym pokrótce o tym przypomnieć.

 

     Światłowód świecący bokiem (sidelight fiber) wymaga wprowadzenia światła (LED) w jeden z jego końców. Światło propaguje wtedy przez całą jego długość. Oświetlenie schodowe przy pomocy światłowodu przewiduje jego zamontowanie pod stopniami schodów.

     Światłowód jest przeźroczysty, elastyczny i jego długość można swobodnie dopasować do długości stopnia. Głównym parametrem światłowodu jest jego średnica. Można spotkać się ze światłowodami od średnicy 1mm do nawet 18mm. Do zastosowań oświetlenia schodowego wystarczające są światłowody o średnicy w granicach 6÷10mm.

     Światłowód sidelight, gdy nie świeci jest w pełni przeźroczysty -  praktycznie niewidoczny. Kolor świecenia nadaje mu wybrane źródło światła. Światłowodu nie trzeba specjalnie maskować, aby nie był widoczny gołym okiem. Warto jednak na etapie budowy schodów przewidzieć rowek, w którym można by było częściowo ukryć światłowodów – na pewno ułatwi to jego montaż, ponieważ niewiele jest dostępnych estetycznych akcesoriów do montażu światłowodów.

     Podświetlenie światłowodu może być jednokolorowe lub wielokolorowe sterowane z pilota. Światłowód świeci całą swoją powierzchnią boczną. Światło tego typu nie "razi" w oczy i jest wyjątkowo subtelne.

Szacunkowy pobór mocy: Każdy stopień wymaga odcinka światłowodu oraz osobnej diody. Tak jak pisałem wcześniej 1W dioda mocy LED w zupełności wystarczy. Gdy założymy podświetlenie 20 stopni wyjdzie, że całkowity pobór mocy to tylko 20W. Jednak proszę pamiętać, że nie można porównywać efektu świetlnego uzyskanego przy pomocy taśmy LED i światłowodów.

"Czas życia" diod LED

 

     Główną zaleta diod LED zastosowanych na elastycznej taśmie, czy do podświetlenia światłowodu jest długowieczność. Wszyscy producenci diod zapewniają, że czas użytkowa diody to min. 50 000h. Oznacza to, że jeśli z podświetlenia schodów będziemy korzystać średnio 8 godziny dziennie to powinniśmy być pewni, że diody będą świecić 6250 dni, czyli 17 lat. Oczywiście diody mogą świecić nawet dwa razy dłużej niż zapewnia producent.

    Diody LED, tak jak każde źródło światła, tracą na jasności z biegiem lat. Po 2-3 latach powinniśmy spodziewać się spadku jasności o około 20%. Zastosowanie dobrej klasy zasilacza oraz stosowanie diod w warunkach o temperaturze z zakresu 10÷25°C na pewno zapobiegnie nadmiernej utracie jej parametrów.

Porada: Bardzo ważne jest, aby wybrać solidnego producenta diod. Ze względu na dużą popularność na rynku jest wiele fabryk, które używają słabszej klasy diod, które żyją krócej i szybko tracą na jasności.

 

Podsumowanie

     Zastosowanie taśmy LED do oświetlenia schodowego jest rozwiązaniem bardzo energooszczędnym. Nie aż tak jak w przypadku światłowodów jednak i tak o wiele bardziej oszczędnym niż przy użyciu standardowych źródeł światła. Wybór danej metody podświetlenia schodów zależy od efektu świetlnego jaki chcemy uzyskać.

     Podstawową zaletą oświetlenia LED stosowanego do schodów jest wysoka energooszczędność. Jest to idealne rozwiązanie gdy chcemy unowocześnić nasze wnętrza, a przy okazji oszczędzać energię elektryczną. Wszystko przemawia za tym, aby iść z duchem czasu i stosować nowe technologie.

---